Duinoord > Stratenboek > Obrechtstraat

Obrechtstraat



Grotere kaart weergeven


De Obrechtstraat loopt van de Conradkade tot de Tasmanstraat en werd omstreeks 1893 aangelegd. Bij de Conradkade loopt de straat dood, maar je kan via een klein voetgangerstrapje toch op de Conradkade komen. Voor de opmerkzame wandelaar lijkt het alsof dit gedeelte van Duinoord hardhandig gecoupeerd is en dat klopt aardig. Vóór 1944 liep de Obrechtstraat door tot de Cornelis de Wittlaan, die zijn naam in de zestiger jaren moest afstaan aan president Kennedy.
In 1944 viel de Obrechtstraat met vele andere Haagse straten ten prooi aan de Antlantikwall, de Duitse verdedigingslinie tegen een aanval uit zee. Die aanval kwam er ook, alleen op een ander plekje. Het gesloopte gebied is na de oorlog in een andere stijl weer opgebouwd.

Jacob Obrecht werd zeer waarschijnlijk in 1450 te Bergen op Zoom geboren. Andere bronnen geven Gent of Utrecht als geboorteplaats. Obrecht is bekend geworden als componist van de Vlaamse/Zuid-Nederlandse polyfonische school. In deze muziekstijl worden verschillende onafhankelijke melodische lijnen met elkaar tot een geheel verwe-ven. De ontwikkeling van de polyfonie begon als variatie op de Gregoriaanse melodie. Typisch kenmerk van deze Vlaamse of Zuid-Nederlandse stijl is dat alle stemmen in principe gelijkwaardig zijn en dat de hoofdmelodie niet ondersteund wordt door andere stemmen. Dit betekent dat er dan eigenlijk geen hoofdmelodie meer is. De Vlaamse/Zuid-Nederlandse polyfonisten, zoals Obrechts’ beroemde tijdgenoten Johannes van Ockegem en Josquin des Prez waren meesters van deze meerstemmige muziek. Na het begin van de 16e eeuw verbleekt de invloed van de Vlaamse Polyfonisten om plaats te maken voor de Italiaanse vroege Barok (Monteverdi).

Afscheid van de Middeleeuwen

Rond het einde van de 14e eeuw begon de Renaissance voorzichtig door te breken. Men nam afscheid van de “Donkere Middeleeuwen” en er brak een nieuw tijdperk van grote creativiteit aan. Niets bleef onberoerd, nieuwe ontdekkingen (Columbus); in de wetenschap, inzichten in de filosofie, de kunst, de literatuur, de muziek, in alles werd de “Wedergeboorte” zichtbaar. Natuurlijk ging dat niet zonder slag of stoot. Traditiegetrouw verzette “Rome” zich tegen deze “nieuwlichterij”. In de wetenschap moesten Copernicus en later Galileï opboksen tegen het vigerende Ptolemeïsche wereldbeeld en in de muziek kreeg de polyfonische stijl ervan langs omdat de Paus daar in een te grote profane invloed vreesde. Niks nieuws onder de zon, want dat gebeurt nog steeds.
Alleen was de macht van de kerk in die tijd veel groter dan nu. Zo’n 300 jaar later, tijdens de “Verlichting” in de 18e eeuw werd de macht van de kerk nog verder uitgehold en dat proces gaat nog steeds door. Obrecht was ook – al was hij zich dat toen niet bewust – mede animator van de Renaissance.

Omstreeks 1476 was Jacob Obrecht werkzaam in Utrecht als zangmeester, maar Jacob had geen goede zangstem en musici werden in die tijd geacht zowel vocaal als instrumentaal goed mee te kunnen. Het was daarom moeilijk om in buitenlandse muziekkapellen aan de slag te komen.
In 1480 werd hij priester en werkte in verschillende kerken in Vlaanderen. Begin 1500 ging hij reizen door Duitsland en kwam in 1503 in Italië terecht. Hij trad in dienst van de Hertog van Ferrara, maar hij werd besmet met de Pest en hij stierf in 1504 in Ferrara. Obrecht schreef missen, motetten en liederen. Zijn werk staat op een eenzame hoogte want hij was zijn tijd ver vooruit.

Foto's uit het Gemeentearchief