Conrad- en Suezkade

Conrad- en Suezkade

Grotere kaart weergeven

De Conradkade loopt voor een deel ook in het Regentessekwartier; van de Marnixstraat naar de Johan de Wittlaan. De Suezkade begint bij de Newtonstraat en stopt bij de Groot Hertoginnelaan. Het zijn echte kades, want het Verversingskanaal vlietert er doorheen. De kades zijn na de goedkeuring van het bouwplan van C.Goekoop in 1885 gebouwd. In het plan was de naamgeving in begrepen. Na de bouw van de Cornerhouse flat in 1930 werd een deel van de Kranenburgerweg omgedoopt in Conradkade om een vernummering van bestaande woningen te voorkomen. Ditmaal geen componist of natuurwetenschapper, maar een echte ingenieur.

Wie was Conrad en wat heeft de Conradkade met de Suezkade te maken?
Frederik Willem Conrad werd op 15 februari 1800 in Spaarndam geboren. Hij had als kind vast veel met zijn meccano gespeeld, want op zijn 17e jaar was hij al aspirant-ingenieur bij Rijkswaterstaat In 1834 werd hij ingenieur eerste klasse. In die tijd begon met in Nederland met de ontwikkeling van het spoorwegnet. Omstreeks 1750 liet men in Engeland al karren rijden over een houten spoor, dat eigenlijk een harde weg was en daardoor een hogere snelheid mogelijk maakte. Die karren werden getrokken door paarden of door kabels die door stilstaande stoommachines werden ingehaald.
De doorbraak kwam toen de Schot Stephenson de stoommachine op een wagen zette, de kracht ervan op de wielen over wist te brengen en deze wagens locomotief (=bewegend vanaf de plaats) maakte. Stephenson noemde zijn locomotief "the Rocket".
Nederland keek met een scheef oog naar het succes van de aanleg van de lijn Liverpool- Manchester in 1830. Voor Frederik Conrad was er werk aan de winkel. Nadat de eerste trein tussen Amsterdam en Haarlem door particulier initiatief in 1839 kon rijden, werd in 1840 de Hollandse IJzeren Spoorwegmaatschappij (HIJSM) opgericht. Fred Conrad trad er gelijk in dienst want hij kon daardoor ook vrij reizen, al was 't maar vast tussen Amsterdam en Haarlem.

Hij werd een kanjer in het ontwerpen van spoorbruggen over de talloze Nederlandse vaarwegen, die natuurlijke obstakels waren voor de aanleg van het spoorwegnet. Die waterwegen waren in die tijd het belangrijkste middel van vervoer dus al die bruggen moesten ook nog 'ns open en dicht kunnen. Fred kon er al z'n vernuft en meccano-ervaring in kwijt, maar toch keerde hij in 1854 weer terug bij Rijkswaterstaat. Alsof hij niet weg geweest was, werd hij onmiddellijk benoemd tot hoofdingenieur 1ste klasse. Maar hij had natuurlijk naam gemaakt en Conrads advies was ook elders hard nodig.

In Egypte haalde men een oud plan uit 1671 van de Duitse wiskundige en filosoof Leibniz uit de kast. Dat plan voorzag in een doorgraving van de landengte van Suez., Al- Suweis, zoals de Egyptenaar zegt. Hierdoor zou een vaarweg ontstaan tussen de Middellandse Zee en Rode Zee. In de Egyptische oudheid hadden de farao's waarschijnlijk daar ook al een kanaal aangelegd, maar dat is later verzand.
Conrad ging naar Egypte om de onderkoning te adviseren. De Fransman Ferdinand de Lesseps kon in 1859 gaan graven, Fred Conrad hield ook 'n oogje in 't zeil en tien jaar later was het Suezkanaal klaar. Het resultaat was een sluisloze vaarweg met een lengte van 161 km dwars door de woestijn en de Bittermeren. Een beetje schip kon er in 15 uur doorheen en de vaarroute naar de Oost werd plotseling 4500 zeemijl korter! (Nederlands-indie kwam plotseling een stukje dichterbij).

Het raadsel van de naamgeving van de Suezkade tegenover de Conradkade is hiermee opgelost: Conrad heeft samen met "zijn" kanaal in Duinoord een plaatsje gekregen. Dus eigenlijk is het Verversingskanaal ook een beetje Suezkanaal. Gelukkig heeft Conrad nog net de opening van het Suezkanaal en de uitvoering van Verdi's gelegenheidsopera Aida in November 1869 mee mogen maken, want hij stierf op 1 februari 1870 te Munchen, ongetwijfeld met een tevreden voorgevoel over de impact van het Suezkanaal op de wereldhandel en natuurlijk op de politiek.

Foto's uit het Gemeentearchief Conradkade
Foto's uit het Gemeentearchief Suezkade