Stadhouderslaan en - plantsoen
Stadhouderslaan en -plantsoen
De Stadhouderslaan en het Stadhoudersplantsoen zijn vernoemd naar de stadhouders van Holland. Het voorstel van B. en W. was de Stadhouderslaan "Laan van Friso" te noemen, maar op verzoek van mr. A.E.H. Goekoop werd het voorstel gewijzigd in Stadhouderslaan. Hierbij speelde mee dat de Telegraafdienst die naam als één en niet als drie woorden zou rekenen.
Een verzoek van de A.N.W.B. en de Maatschappij Duinoord uit 1898 om een rijwielpad aan te leggen in het gedeelte dat nu Eisenhowerlaan heet werd ingetrokken. In 1964 werd een deel van het Stadhoudersplantsoen omgedoopt tot President Kennedylaan. In 1970 werd een deel van de Stadhouderslaan omgedoopt tot Eisenhowerlaan.
De Stadhouders van Holland
Het woord stadhouder betekent "plaatsvervanger". In 1428 kwamen de graafschappen Holland en Zeeland in handen van Filips de Goede van Bourgondië die zich vanaf 1433 liet vertegenwoordigen door een stadhouder. Later gingen Holland en Zeeland door vererving van het huis Bourgondië over in handen van het huis Habsburg. Vanaf 1528 waren de stadhouders van Holland ook stadhouder van Utrecht.
Na het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog gingen Holland, Zeeland en Utrecht deel uitmaken van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden die ook stadhouders aanstelde.
De stadhouders van Holland waren achtereenvolgens:
- Hugo van Lannoy, heer van Santes (bij Rijsel) 1433-1440
- Willem van Lalaing, heer van Bingincourt 1440-1445
- Gozewijn de Wilde 1445-1448
- Jan van Lannoy 1448-1462
- Lodewijk van Gruuthuse 1462-1477
- Wolfert VI van Borselen, heer van Veere 1477-1480
- Joost van Lalaing, heer van Montigny-en-Ostrevant en Hantes 1480-1483
- Jan III van Egmond 1483-1515
- Hendrik III van Nassau-Breda 1515-1521
- Antoon van Lalaing, graaf van Hoogstraten 1522-1540
- René van Chalon 1540-1544
- Lodewijk van Vlaanderen, heer van Praet 1544-1546
- Maximiliaan II van Bourgondië, markies van Veere 1547-1558
- Willem I van Oranje-Nassau (1559-1567) (in dienst van Filips II)
- Maximiliaan van Hénin, graaf van Boussu (1567 - 1573) (in dienst van Filips II)
- Willem I van Oranje Nassau (1572-1584) (in dienst van de Staten-Generaal)
zie afbeelding - Filips van Noircarmes (1573 - 1574) (in dienst van Filips II)
- Maurits van Nassau (1585-1625) (tot 1589 alleen in Holland en Zeeland)
- Frederik Hendrik van Oranje (1625 - 1647)
- Willem II van Oranje Nassau (1647 - 1650)
- Eerste Stadhouderloze Tijdperk (1650 - 1672)
- Willem III van Oranje Nassau (1672 - 1702)
- Tweede Stadhouderloze Tijdperk (1702-1747)
- Willem IV van Oranje Nassau (1747-1751)
- Willem V van Oranje Nassau (1751-1795), regenten: Anna van Hannover (1751-1759), Lodewijk Ernst, hertog van Brunswijk-Wolfenbüttel (1759-1766)
Stadhouderslaan: Foto's uit het Gemeentearchief
Stadhoudersplantsoen: Foto's uit het Gemeentearchief